tel. (+48) 56 652 12 12mobile (+48) 500 601 901e-mail sklep@rallyshop.plGG GG Rallyshop 36659567Więcej informacji »

Koszyk: (pusty)

Jesteś tutaj:

Poradniki RallyShop.pl - układ chłodzenia - Spis treści

Jak działa układ chłodzenia?

Układ chłodzenia dba o to, aby silnik pracował w optymalnych warunkach. Właściwa temperatura pracy silnika oscylująca między 90 a 100 stopniami Celsjusza decyduje nie tylko o długiej żywotności jego elementów, ale ma wpływ także na osiągi naszego samochodu oraz na poziom spalania. Układ chłodzenia może być rozwiązany na 2 sposoby. Pierwszym z nich jest tzw. chłodzenie bezpośrednie, gdzie silnik chłodzony jest powietrzem, które opływa nagrzewające się elementy. Rozwiązanie to jest charakterystyczne dla starszych modeli samochodów osobowych i dostawczych nie sprawdza się zbyt dobrze przy zmieniających się warunkach i nie zapewnia stabilnej temperatury pracy silnika. Częstym przypadkiem w tym rodzaju silników jest ich przegrzewanie się, co prowadzi do wypalania się uszczelki pod głowicą i kosztownych napraw. Z tego powodu większość pojazdów mechanicznych jest chłodzonych w sposób pośredni, czyli za pomocą płynu chłodniczego. System ten jest bardziej skomplikowany, ale zdecydowanie bardziej skuteczny. Płyn chłodniczy krążący w kanałach bloku silnika absorbuje ciepło, odprowadza je do chłodnicy znajdującej się na przodzie samochodu, która pod wpływem chłodnego powietrza uderzającego w pędzący samochód schładza płyn. Standardowy układ chłodzenia składa się z takich elementów jak: pompa wody, termostat, chłodnica oraz cały system przewodów, które łączą wszystkie pozostałe elementy. Płyn chłodniczy krąży w dwóch obiegach. Mały obieg to obszar między chłodnicą a nagrzewnicą. Jest on aktywowany w momencie zapalenia silnika i służy jak najszybszemu nagrzaniu silnika do optymalnej temperatury. Kiedy temperatura płynu w obiegu osiągnie ok. 92 stopnie Celsjusza termostat ma za zadanie otworzyć duży obieg między silnikiem a chłodnicą. W dużym obiegu płyn jest z kolei schładzany do temperatury ok. 90 – 100 stopni Celsjusza. Układ chłodzenia, zatem wbrew nazwie ma nie tylko chłodzić silnik, ale także dbać o nagrzanie go do optymalnej temperatury tuż po zapaleniu silnika. Zbyt niska temperatura pracy silnika oznacza dla nas większe spalanie warto zatem przy obecnych cenach paliw zadbać o właściwą konserwację układu chłodzenia szczególnie zimą, kiedy silnik nagrzewa się wolniej.

Pompy wodne

Nazwa jest trochę myląca, ponieważ płyn krążący w układzie chłodzenia, wbrew nazwie zdecydowanie nie powinien być wodą. Co najwyżej użyć można wody destylowanej do rozcieńczenia koncentratu płynu chłodniczego i to tylko w przewidzianych przez producenta proporcjach, ponieważ „zwykła” woda jest wysoce zmineralizowana, przez co wytrącane z niej związki chemiczne powodują osadzanie się na elementach układu chłodzenia kamienia i innych osadów. O ile w przypadku stosunkowo szerokich przewodów doprowadzających nie wpływa to znacząco na pracę układu, to w wąskich kanalikach chłodnicy czy bloku silnika może spowodować zator i nieprawidłowe chłodzenie. Na rynku znajdziemy wiele dodatków do płynu chłodniczego takich firm, jak Millers Oils czy Sandtler, których użycie z płynem chłodniczym oczyszcza układ, a w szczególności chłodnicę z osadów. Niewielki koszt rzędu 50 zł może uchronić nas przed kilkusetzłotowym wydatkiem na naprawy. Dodatkowo woda reaguje z metalowymi częściami układu powodując korozję. Jeżeli zdecydujemy się jednak na dolewanie do zbiorniczka wyrównawczego wody w okresie letnim należy pamiętać o wymianie cieczy przed zimą na płyn chłodniczy, ponieważ przy wysokich mrozach zbyt rozcieńczony roztwór może zamarznąć uszkadzając chłodnicę czy silnik.

Pompa wodna, która jest odpowiedzialna za cyrkulację płynu w cywilnych samochodach jest napędzana tradycyjnie za pomocą paska klinowego. O ile takie rozwiązanie ma swoje uzasadnienie w postaci niskiego spalania, ponieważ nie generuje dodatkowego poboru mocy, o tyle w sportowych samochodach może nie być wystarczające. Spowodowane jest to tym, że działanie pompy i jej wydajność jest uzależniona od wysokości obrotów silnika - niskie obroty oznaczają powolniejszy przepływ cieczy przez układ. Wymiana tradycyjnej, napędzanej paskiem pompy na elektryczną powoduje optymalizację chłodzenia oraz zwiększenie wydajności silnika. Zapobiega to uszkodzeniom spowodowanym przegrzaniem silnika pracującego na jałowym biegu lub przy ekstremalnych temperaturach otoczenia. Elektryczna pompa wody Davies Craig o wysokiej wydajności ok. 115 litrów na minutę zapewnia sportowemu samochodowi utrzymanie stałej cyrkulacji płynu niezależnej od obrotów. Urządzenie niestety nie jest tanie, ponieważ ceny zaczynają się od ok. 1000 zł, nie jest to jednak cena zaporowa dla kierowców chcących zwiększyć wydajność swojego wozu. Dodatkowy montaż cyfrowego sterownika pompy i wentylatora, czyli koszt ok. 850 zł pozwoli nam na optymalizację systemu chłodzenia. Ustawiając pożądaną temperaturę pracy silnika sterownik sam dostosuje prędkość przepływu wody przez pompę oraz włączy wentylator, kiedy temperatura przekroczy dopuszczalną normę. Dodatkową funkcją urządzenia jest możliwość zaprogramowania go, by podtrzymywał pracę pompy wodnej na jeszcze 2 minuty po zgaszeniu samochodu, co pozwoli na swobodne wychłodzenie płynu i przedłużenie życia przewodów i innych elementów układu chłodzenia.

Jest to rozwiązanie dedykowane zdecydowanie bardziej zaawansowanym kierowcom. Możemy jednak zadbać o właściwe chłodzenie w dużo prostszy sposób, na przykład poprzez montaż dodatkowego wentylatora chłodnicy.

Wentylatory

Wentylator chłodnicy jest drugą linią obrony przed przegrzaniem silnika, kiedy konwencjonalny przepływ płynu przez chłodnicę nie schładza go w wystarczającym stopniu. Wentylator włącza się, kiedy przy określonej temperaturze nastąpi zwarcie styków czujnika temperatury. Śmigła wentylatora przyspieszają cyrkulację powietrza i momentalnie schładzają płyn. Nie wchodząc w szczegóły budowy śmigieł i całego urządzenia możemy podzielić wentylatory w zależności od sposobu montażu w danym samochodzie na ssące lub pchające. Wentylator zamontowany przed chłodnicą, a więc bardziej z przodu samochodu ma za zadanie przyspieszyć pęd powietrza, zatem „pcha” je w stronę chłodnicy. Wentylator znajdujący się za chłodnicą odwrotnie – ma zassać powietrze, więc nazywamy go „ssącym”.

Firmą wiodącą prym wśród producentów wentylatorów jest włoska firma Spal. O klasie urządzeń tego producenta świadczy to, że wentylatory ich produkcji są montowane seryjnie w samochodach marki BMW. Spal produkuje wentylatory zasilane zarówno prądem o napięciu 12 Volt, które stosuje się w samochodach cywilnych i sportowych, jak i 24-Voltowym wykorzystywanym szeroko w przemyśle, przy produkcji m.in. chłodni i klimatyzatorów.

Spalem możemy zastąpić posiadany już wentylator przez co zwiększymy przepływ powietrza przez chłodnicę, możemy go także zamontować jako dodatkowy wentylator. Jeżeli posiadamy już fabrycznie zamontowany wentylator pchający, montujemy ssący po drugiej stronie wentylatora, co przyspieszy cyrkulację powietrza. Sposób rozruchu dodatkowych śmigieł możemy rozwiązać na dwa sposoby – możemy zamontować dodatkowy termostat, który włączy go po przekroczeniu wskazanej temperatury, możemy także wyprowadzić zasilanie do kabiny i samodzielnie sterować nim za pomocą włącznika, kiedy uznamy jego użycie za konieczne. Przy monitorowaniu temperatury oleju pomóc nam mogą dodatkowe wyświetlacze i wskaźniki montowane w kabinie, o których pisaliśmy w jednej części naszego poradnika.

Chłodnice

Pisząc w tytule działu „ chłodnice” nie mamy na myśli standardowych chłodnic wody stosowanych w seryjnych samochodach. Inżynierowie opracowujący technologie stosowane w motorsporcie mając na uwadze ekstremalne osiągi samochodów sportowych oraz olbrzymią ilość ciepła, którą generują najmocniejsze silniki musieli wymyślić dodatkowy sposób chłodzenia. Najprostszym rozwiązaniem było wykorzystanie innego płynu, który pracuje w silniku, mianowicie oleju. Sposób działania chłodnicy oleju jest bardzo podobny do zwykłej chłodnicy. W miejscu, gdzie do bloku silnika wkręcany jest filtr oleju stosujemy dodatkową podstawkę – adapter do filtra, który ma dodatkowe 2 otwory pozwalające na podłączenie dodatkowego obiegu oleju poza silnikiem. Jeden otwór odprowadza olej do zamontowanej z przodu samochodu chłodnicy oleju, przez drugi natomiast schłodzony już olej wraca powrotem do filtra oleju i dalej do silnika.

Podstawki pod filtr najpopularniejszego wśród producentów tego typu urządzeń Mocala to koszt ok. 180 złotych. Za dodatkowe 150 zł otrzymamy podstawkę wyposażoną w termostat otwierający dodatkowy obieg dopiero wtedy, gdy olej osiągnie odpowiednią temperaturę. Zapobiega to dodatkowemu chłodzeniu zimnego jeszcze i gęstego oleju.

Sama chłodnica oleju nie różni się w budowie niczym od tradycyjnej chłodnicy wody. Charakterystyczną cechą są rzędy cienkich blaszanych kanałów, przez które przepływa powietrze. Blaszkowa budowa powoduje zwiększenie powierzchni chłodzenia, zatem większą skuteczność urządzenia. Chłodnicę oleju dobieramy według 2 kryteriów – pojemności silnika oraz miejsca, które możemy wygospodarować pod maską na montaż urządzenia. Najtańsze są rzecz jasna mniejsze chłodnie, cena rośnie wraz ze zwiększającą się liczbą rzędów. Najbardziej popularne urządzenia firmy Mocal czy szwedzkiego Setraba to koszt rzędu ok. 700 zł, w swojej ofercie jednak obie firmy mają także większe chłodnice, których cena może sięgać nawet 2000 złotych.

Mocal oprócz samych chłodnic oferuje nam całą gamę produktów dostosowujących układ chłodzenia oleju do każdego modelu samochodu. W ofercie firmy znajdziemy m.in. podstawki pozwalające nam podpiąć dodatkowe czujniki monitorujące pracę układu, jak czujnik ciśnienia oleju, czy relokatory do przeniesienie filtra oleju, jeżeli przebudowa instalacji ogranicza miejsce na filtr przy bloku silnika.

Przewody silikonowe

Dostosowując układ chłodzenia do wyczynowego uprawiania sportów motorowych nie możemy zapomnieć o ignorowanym często elemencie budowy, jakim są przewody doprowadzające płyn. W seryjnych samochodach standardem jest stosowanie przewodów gumowych. Nie jest to jednak w żadnym stopniu wystarczające rozwiązanie dla kierowców poważnie myślących o startach w imprezach motoryzacyjnych. Przy idealnych warunkach i odpowiednim ciśnieniu powietrza woda wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza. Należy pamiętać jednak, że układ chłodzenia w samochodzie jest układem zamkniętym, zatem płyn w układzie wrze w znacznie wyższej temperaturze. Przy takich warunkach guma stosowana do produkcji przewodów z czasem najzwyczajniej w świecie parcieje powodując nieszczelność układu.

Dlatego też do sportów samochodowych zaleca się wymianę seryjnych przewodów na przewody silikonowe. Brytyjska firma Samco oferuje nam całą gamę produktów w kilku liniach zarówno do samodzielnej przebudowy układu chłodzenia jak i gotowe zestawy do każdego modelu samochodu. Najbardziej popularna i atrakcyjna cenowo linia Samco Sport to przewody silikonowe o trójwarstwowej budowie. Specyfika budowy pozwala pracować im bez uszczerbku w materiale w zakresie temperatur od minus 50 do 180 stopni Celsjusza. Bezkompromisowym kierowcom polecamy jednak serię Samco Xtreme o budowie 4 warstwowej i wytrzymałości nawet 250 stopni. Co ciekawe przewody Samco z powodzeniem stosowane są także jako przewody do transportu powietrza do silnika. Ceny zestawów przewodów silikonowych dedykowanych do konkretnego modelu zaczynaj się już od 300 zł, a cena w dużej mierze uzależniona jest od ilości wymaganych elementów. Samco wychodząc naprzeciw fanom wizualnego tuningu oferuje swoje produkty w aż 8 wersjach kolorystycznych do wyboru, co pozwala dobrać kolor przewodów do dominującego motywu kolorystycznego projektu.

Wszystkie przedstawione powyżej urządzenia i akcesoria pomagają nam utrzymać pracujący silnik w optymalnej temperaturze. Może się niestety zdarzyć, że miejsce pod maską samochodu nie pozwoli nam na zastosowanie tych wszystkich urządzeń. Najprostszym rozwiązaniem może być wtedy dodatek do płynu chłodniczego, który obniża temperaturę wrzenie płynu o ok. 15 stopni Celsjusza. Jest to ostatnia deska ratunku dla przegrzewającego się silnika, ale niestety to tylko półśrodek.

© RallyShop.pl. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. All Rights Reserved. Oprogramowanie KQS.store