tel. (+48) 56 652 12 12mobile (+48) 500 601 901e-mail sklep@rallyshop.plGG GG Rallyshop 36659567Więcej informacji »

Koszyk: (pusty)

Jesteś tutaj:

Poradniki RallyShop.pl - układ wydechowy - Spis treści

Układ wydechowy - budowa i przegląd elementów

Słowem kluczowym w budowie układu wydechowego jest "swobodny przepływ". Temu głównie ma służyć skomplikowana często budowa układu. Okazuje się, że nie jest prostą rzeczą połączyć kilka tłumików i rur tak, żeby ryk silnika został odpowiednio wytłumiony, a jednocześnie spaliny nie gromadziły się w jakimkolwiek elemencie i nie wpływały negatywnie na moc silnika. Nad projektem układu wydechowego do każdego samochodu pracuje sztab ludzi, a jak się dowiedzieliśmy, obliczenia techników to tylko połowa sukcesu, ponieważ drugą połową jest dopasowywanie elementów na zasadzie prób i błędów.

Kolektory i termoizolacja

Pierwszym elementem układu wydechowego jest kolektor wydechowy. Budowa w zasadzie zależy od wersji silnika i różnić się może ilością połączeń z silnikiem w zależności od liczby cylindrów. Kolektor ma za zadanie skumulować spaliny z kilku komór spalania do jednego lub dwóch tłumików środkowych. W zależności od sposobu rozwiązania budowa może być dwusekcyjna (4-2-1), gdzie rury łączą parami po 2 współbieżne cylindry i dopiero połączone schodzą się w jedną wspólną albo prostsza, poprzez połączenie kilku rur kolektowa bezpośrednio w jedną. W zasadzie nie mamy możliwości ingerencji w budowę kolektora, ze względu na specyficzną budowę silników w różnych modelach samochodów. Możemy jednak już na tym etapie zadbać o kilka dodatkowych koni mechanicznych dzięki zastosowaniu taśm termoizolacyjnych. Taśmy termoizolacyjne mają dwie podstawowe funkcje. Pierwszą z nich jest, jak sama nazwa wskazuje izolacja cieplna. Dzięki obwinięciu kolektora zmniejszamy temperaturę pod maską silnika zapobiegając przegrzewaniu się samochodu. Zwiększenie temperatury spalin w samym kolektorze powoduje zmniejszenie ich gęstości, dzięki czemu przepływ przez cały układ jest swobodniejszy. To z kolei przekłada się zwiększenie mocy silnika, który nie jest "duszony" spalinami.

Angielska firma Thermo-Tec oferuje nam 3 wersje taśm termoizolacyjnych. Wersja podstawowa oraz wersja w kolorze czarnym o domieszce grafitu są odporne na oddziaływanie temperatury do 1100 stopni Celsjusza. Każda rura kolektora powinna być taką taśmą obwinięta oddzielnie, jeżeli pozwala na to miejsce. W miejscach gdzie łączą się rury należy obwijać je szczelnie parami. Zakład każdej kolejnej warstwy na poprzednią to ok 6 mm, zatem przy doborze długości rolki taśmy warto skontaktować się ze sprzedawcą, żeby właściwie dobrać odpowiednią długość. Taśma nie zawiera środka klejącego, zatem do montażu należy użyć metalowych opasek zaciskowych. Ceny taśm termoizolacyjnych zaczynają się już od ok 65 zł, warto zatem zainwestować stosunkowo niewielką sumę, jeżeli wpłynie to na osiągi naszego samochodu. Opcjonalnie w celu przedłużenia żywotności taśmy można zastosować specjalną farbę żaroodporną tego samego producenta, dzięki której taśma będzie bardziej odporna na wodę, olej i inne płyny.

Bardziej zaawansowanym polecamy taśmę o dodatkowej zawartości miedzi w składzie. Taśma taka to niestety skokowy wzrost ceny, jednak podwyższona o ok 30 % odporność na temperaturę to dobry argument, dla tych, którzy wykorzystują maksymalne osiągi swojego samochodu.

Układ dedykowany czy uniwersalny?

Kiedy dopasujemy już tłumiki i rury musimy się zatroszczyć o ich odpowiedni montaż. Służą temu wszelkiego rodzaju mocowania, wieszaki oraz uszczelki i zaciski uszczelniające układ. Tutaj jednak zachęcamy do kontaktu ze sprzedawcą, który pomoże dobrać odpowiednie elementy o właściwych parametrach.

Katalizatory sportowe

W trosce o środowisko przepisy o ruchu drogowym niemal wszystkich europejskich krajów wprowadziły nakaz stosowania katalizatorów. Ochrona środowiska niestety wpływa w pewnym stopniu na moc silnika, ponieważ spaliny swobodnie pompowane przez układ wydechowy muszą przecisnąć się przez wąskie kanaliki katalizatora zanim opuszczą układ. Firmy wiodące prym w produkcji najwyższej jakości katalizatorów sportowych jak Powersprint i HJS zadbały, żeby zmiana cywilnego katalizatora na sportowy poprawiła osiągi silnika.

Czym właściwie jest i jak zbudowany jest katalizator? Nazwa używana przez nas jest nazwą potoczną. Właściwie urządzenie to nazywa się reaktorem katalitycznym. Jego głównym zadaniem jest zmniejszenie szkodliwości spalin samochodu poprzez reakcje chemiczne, w które wchodzą spaliny w katalizatorze. Budowa katalizatora ma na celu przyspieszenie tych reakcji. W przekroju poprzecznym widzimy, że katalizator składa się z dużej liczby wąskich kanalików ciągnących się przez całą długość urządzenia. Budową przypomina plaster miodu. Przy wyborze katalizatora warto zwrócić uwagę na wartość CPSI. Oznacza ona ile takich kanalików w przekroju poprzecznym znajduje się na powierzchni jednego cala kwadratowego. Oczywiście im mniejsza wartość, tym mniej kanalików, co oznacza lepszą drożność katalizatora. Ścianki każdego takiego kanaliku są pokryte czynną chropowatą warstwą metali szlachetnych takich jak platyna, pallad i rod. Chropowatość wpływa na znaczne powiększenie warstwy czynnej, która ma za zadanie inicjować reakcje chemiczne. Niestety użycie tych cennych metali najbardziej wpływa na cenę katalizatorów, które zaczynają się dopiero przy granicy ok. 1000 zł.

Spaliny z silnika wpompowywane do katalizatora poddawane są reakcjom chemicznym, które zmniejszają ich szkodliwość dla środowiska. Oczywiście inaczej są zbudowane i inne związki chemiczne mają poddawać obróbce katalizatory dedykowane do silników benzynowych, a inne do Diesla. Katalizatory "benzynowe" nazywane trójdrożnymi lub trójfunkcyjnymi (TWC od ang. Three Way Catalyst) zmieniają szkodliwe związki tlenku węgla na dwutlenek węgla, tlenku azotu na azot i tlen oraz niespalonych węglowodorów na dwutlenek węgla i wodę. Aby proces ten przebiegał bez zarzutu w procesie spalania paliwa w silniku musi brać udział odpowiednia ilość powietrza określana jednostką Lambda. Współczynnik ten to ok. 14,7 jednostek powietrza na 1 jednostkę paliwa (wagowo). Dla pełnego efektu zatem potrzebny jest montaż tzw. sondy Lambda na rurze wydechowej, która sonduje ilość tlenu w spalinach i steruje wtryskami paliwa.

Ze względu na uboższą mieszankę paliwa do silników Diesla, katalizatory do silników o zapłonie samoczynnym mają za zadanie utlenić tylko związki węglowodorów i tlenków węgla. Niemożliwe jest z tego powodu jednoczesna redukcja tlenków azotu. Wychodząc naprzeciw temu problemowi firma HJS specjalizująca się w oczyszczaniu spalin w pojazdach o silnikach Diesla opatentowała filtr cząsteczek stałych (sadzy) oraz system SCRT (Selective Catalytic Reduction Technology). Systemy te to koszt rzędu kilku tysięcy złotych. Oprócz zastosowania sportowego są powszechnie stosowane w transporcie i przemyśle, gdzie ciężkie maszyny i samochody emitują dużą ilość zanieczyszczeń.

Wybierając katalizator sportowy musimy wyważyć nasze potrzeby i budżet. Przy wyborze zwróćmy uwagę na omawiany wcześniej współczynnik przepływu spalin. Niemiecka firma Powersprint oferuje nam w zasadzie 2 wersje katalizatorów w zależności od wartości CPSI. Seria UHF, czyli "Ultra Hi Flow" zapewnia najlepszy współczynnik przepływu spalin, dzięki zastosowaniu 100 kanalików na cal kwadratowy. Tańsza wersja, czyli HF "Hi Flow" charakteryzuje się współczynnikiem 200 CPSI. Dzięki temu wymiana cywilnego katalizatora na sportowy znacząco wpłynie na moc silnika, co potwierdzają badania bawarskiego instytutu TUV.

Najbardziej restrykcyjnie podchodzące do przepisów serie, takie jak uznawana za trzecią pod względem prestiżu na świecie zaraz po F1 czy Rajdowych Mistrzostwach Świata – WTCC (wyścigi samochodów turystycznych) wymagają stosowania w startujących samochodach katalizatorów. Powersprint oraz HJS wychodząc naprzeciw wymaganiom FIA stworzyły homologowane wersje swoich produktów. Katalizatory o najwyższym współczynniku przepływu spalin spełniające wymogi federacji to koszt od 1200 zł dla produktów Powersprint, oraz 1800 zł dla HJS. Mimo stosunkowo wysokiej ceny wyznacznikiem jakości katalizatorów HJS jest zaufanie jakim cieszą się wśród kierowców serii WTCC, której niemal każda załoga stosuje produkty tego producenta.

HJS idąc z duchem wszechobecnej miniaturyzacji wprowadził na rynek nowe katalizatory o znacznie "odchudzonej" budowie. Co ciekawe obniżenie wielkości i wagi o 30% nie wpłynęło na zmniejszenie drożności układu.

Sportowa końcówka

Wydech jest ostatnim elementem układu wydechowego, jednocześnie w zasadzie jedynym, jaki jest widoczny bez konieczności zaglądania pod samochód stojący na kanale lub podnośniku. W związku z tym wydech "musi wyglądać", by nadać samochodowi sportowego charakteru. Jako ostatni element układu jest także najbardziej narażony na działanie warunków zewnętrznych, dlatego producenci sportowych końcówek jak Spark czy Powersprint stosują do ich produkcji najwyższej jakości nierdzewnej stali dodatkowo chromowanej dla lepszego połysku. By nadać samochodowi przyjemnego sportowego brzmienia firmy wprowadziły na rynek także specjalne serie, jak na przykład linia Sport Line niemieckiego Sparka, które oprócz wyglądu zadbają o odpowiedni sound auta.

Wybór odpowiedniej końcówki należy pozostawić właścicielowi samochodu według jego indywidualnych preferencji. Może być ona pojedyncza, podwójna, okrągła, owalna, podłużna, może błyszczeć chromem, lśnić czarną powłoką a także może być wykonana z nadającego sportowego charakteru kevlaru czy carbonu. Wszystko zależy od gustu właściciela samochodu, a także, a może przede wszystkim od zasobności jego portfela. Ceny prostych okrągłych końcówek zaczynają się już od ok. 120 złotych, wzrastają natomiast wraz ze stopniem skomplikowania i kosztownością materiału. Przykładowo cena końcówki wykonanej z Kevlaru stosowanego przy produkcji kamizelek kuloodpornych i najnowocześniejszych kasków może wynieść nawet 500 złotych.

© RallyShop.pl. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. All Rights Reserved. Oprogramowanie KQS.store